جهان گرم میشود، خاورميانه گرمتر

در ماه جولای سال جاري باز هم ركورد گرمترين ماه سال شكسته شد. اما در اين ميان مردم خاورميانه بيشتر با اين مشكل دست و پنجه نرم كردند. در سيبري آب شدن لايه منجمد دايمي باعث آزاد شدن ويروس سياه زخم شد كه سالها در يخ آن نواحي به دام افتاده بود، در بغداد گرما باعث تعطيلي ادارات و مدارس شد و در كويت دماسنج روي عدد 54درجه ايستاد. اينها تيترهايي است كه در خبرگزاريهاي مختلف جهان شاهد آن هستيم. كرهزمين تا كي رفتار انسانها را تحمل ميكند؟ انسان تا كجا تحمل اين گرما را كه خود آن را به وجود آورده است، دارد؟

به گزارش تعادل و به نقل از گاردين، از سال 1880 كه دماي زمين ثبت شده است جولاي سال 2016 گرمترين ماه سال را به خود اختصاص داده است. اين گرما باعث شده است كه بسياري از مردم در نقاط مختلف جهان با سختي و مشقات بسيار دست به گريبان شوند. تحقيقات ناسا نشان ميدهد كه ماه گذشته ميلادي 0.84درجه سانتيگراد گرمتر از ميانگين سالهاي1951 تا 1980 بوده است. همينطور نسبت به همين ماه در سال 2015 ميلادي نيز افزايش 0.11 درجه سانتيگرادي در دما را نشان ميدهد.

افزايش دما در اين ماه فقط بهخاطر تغييرات آب و هوايي جهاني نبوده است. بخشي از اين افزايش دما به خاطر پديده النينو است. النينو باعث هجوم آب گرم به اقيانوس آرام و تشديد گرم شدن زمين شده است. اما دانشمندان ميگويند كه افزايش دما در ماه گذشته ميلادي به خاطر پديده النينو قابلتوجه است و باعث ميشود كه سال2016 بهعنوان گرمترين سال در تاريخ ثبت شود.

«جان تپاوت» مدير سرويس آب و هواي اروپا ميگويد: حتي اگر النينو را مقصر بدانيم و تقصيرات را به گردن اين پديده بيندازيم، باز هم نقش تغييرات آب و هوايي در ركورد شكني اين ماه غيرقابل كتمان است. درواقع مقصر اصلي خود ما هستيم نه النينو! ما انتظار چنين ماه گرمي را نداشتيم و اصلا پيشبيني چنين دمايي را نميكرديم اما انتظار داريم كه اين گرما در ماه آينده و تا اخر سال جاري ميلادي ادامه پيدا كند. چيزي كه ميتوانيم درمورد 7ماه گذشته بگوييم اين است كه هر ماه يك ركورد تازه در گرما ثبت كرد. به احتمال بسيار زياد اين ركوردشكنيها در ماههاي آينده هم ادامه پيدا ميكند پس نميتوان گفت كه تنها پديده النينو باعث بروز اين موج گرما شده است. در بين گرمترين سالهاي ثبت شده تا به امروز هر 15سال از قرن21 ديده ميشوند و در اين سالها فقط 5بار پديده النينو را شاهد بودهايم. سرچشه اين گرماي جهاني پايدار جاي ديگري است.

اين آمار و اعداد ميانگين جهاني هستند در نتيجه همه مردمان جهان در تمام نقاط آن را درك نميكنند. اما تعداد مكانهايي كه با اين گرمايش درگير هستند در حال افزايش است. بهعنوان مثال افزايش دما در بريتانيا نيز مشكلاتي به وجود آورده است در حالي كه تا به حال گرمايش جهاني در اين كشورها قابل مديريت و كنترل بود.

ركورد 8سال گرم در بريتانيا همگي در قرن21 هستند ضمن اينكه مرطوبترين سالها نيز بعد از سال2000 اتفاق افتادهاند. اين يعني بريتانيا هر سال گرمتر و مرطوبتر ميشود. دماي ميانگين ماه جولاي در بريتانيا 15.3درجه سانتيگراد بود كه 0.2درجه سانتيگراد بالاتر از ميانگين سالهاي1981 تا 2010 ميلادي است.

خاورميانه آتشين

افزايش دماي ماه جولاي بهصورت متقارن در سراسر جهان پخش نشد بلكه مناطق خاورميانه بيشترين افزايش دما را تجربه كرد. افزايش دما در نقاطي كه سهم كمتري از انتشار گازهاي گلخانهيي دارند بيشتر است و اين مناطق كه با مشكلات سياسي و جنگ زدگي و خشكسالي كم آبي روبهرو هستند حالا بايد با مشكل ديگري بهنام گرماي بيش از حد نيز بسازند. مناطقي مانند خاور ميانه بيشتر از ميانگين افزايش دماي جهاني گرم ميشوند. «جوس ليليولد» محقق جوي در مركز تحقيقاتي ماكس پلانك هشدار ميدهد كه در صورت ادامه روند كنوني بخش عمدهيي از كرهزمين مخصوصا نواحي خاور ميانه و شمال آفريقا غيرقابل سكونت خواهند شد. اگر اين اتفاق بيفتد مشكلات پناهجويان و مهاجرت مردم چندين برابر آن چيزي كه امروز وجود دارد خواهد شد و دنيا را به معناي واقعي كلمه در بحران فرو خواهد برد. ركورد گرماي ماه گذشته ميلادي بيش از پيش به ما اخطار ميدهد كه بايد هر چه سريعتر رفتار خود را در زمينه انتشار گازهاي گلخانهيي اصلاح كنيم وي ادامه ميدهد در منطقه خاور ميانه با خشكسالي 15ساله روبهرو هستيم كه همچنان ادامه دارد. درواقع خاورميانه بدترين مكان براي زندگي كردن است.

جنگ باعث بروز خشكسالي

برخي محققان بر اين باورند كه جنگ عامل تمام مشكلات خاورميانه ازجمله خشكسالي است. درواقع جنگ باعث ميشود كه دولتها از پرداختن به مسائل ديگر مانند مقابله با خشكسالي يا گرم شدن زمين باز بمانند درحالي كه اين مسائل ميتوانند از جنگ نيز آسيب زنندهتر باشند.

«عادل عبدل اتيف» مشاور سازمان ملل درمورد تغييرات آب و هوايي در منطقه خاورميانه ميگويد تغييرات آب و هوايي و تبعات آن هنوز در برنامههاي كاري دولتهاي منطقه هيچ جايي ندارد و دولتها درگير مسائل ديگري از جمله جنگ و نزاع داخلي هستند. جنگ و تروريسم باعث شده است كه اكثر دولتهاي منطقه توان مالي لازم را براي مقابله با تغييرات آب و هوايي نداشته باشند و تمام وقت و انرژي و منابع مالي خود را صرف مقابله با تروريستها كنند.

بيگناهها ميسوزند

كساني كه در خاورميانه زندگي ميكنند از آسيبپذيرترين مردمان جهان هستند كه با كمترين نقش در تغييرات آب و هوايي بيشترين ضرر را از آن ميبينند.

وقتي كويت در سال جاري به ركورد 54درجه سانتيگراد، يعني گرمترين دما در نيمكرهشرقي زمين رسيد مردم اين ناحيه عموما از قشر مرفه بودند كه ميتوانستند با روشن كردن وسايل سرمايشي با گرماي بيسابقه مقابله كنند. درحالي كه در كشور همسايه كويت يعني عراق كه زيرساخت برق ضعيفي دارد ميليونها نفر در شهرها و بسياري از آوراگان جنگ در بيابانها زير آفتاب داغ و سوزان بالاي 50درجه سوختند.

گرماي بيسابقه در ماه جولاي يك هشدار ديگر به سران كشورها و مسوولان است تا هر چه زودتر به تعهدات خود در توافق نامه پاريس عمل كنند.

تحقيقات ناسا نشان ميدهد كه ماه جولاي 1.3درجه سانتيگراد گرمتر از دوران پيش از صنعتي شدن است. اين درحالي است كه طبق توافقنامه پاريس افزايش دما بايد در بازه 1.5درجه بيشتر از دوران قبل از صنعتي شدن بماند و اين نشان ميدهد كه ما تنها 0.2درجه با از بين رفتن تعهدات پاريس فاصله داريم.

ديويد كارولي، استاد دانشگاه ملبورن ميگويد تنها 0.2درجه از گرمايش بر اثر پديده النينو است و مابقي 1.1درجه سانتيگرادي بر اثر رفتار خود ما انسانهاست. ما نبايد با انداخن تقصيرات بر گردن النينو سر خود را مانند كبك در زمين فرو كنيم. هر كاري كه امروز انجام ميدهيم بهطور مستقيم بر زندگي خود ما تاثير دارد.