نيش زنبورهايی كه شيرينتر از عسل است

توسعه كسب و كار كوچك براساس مزيتهاي استاني و منطقهيي يكي از برنامههاي دولت يازدهم براي مقابله با هيولاي بيكاري است كه بهدليل عدم سرمايهگذاري مناسب دولت گذشته به يك «اپيدمي» ريشهدار در اقتصاد و معيشت ايرانيان بدل شده است؛ معضلي كه باعث شده تا اكثر چهرههاي برجسته نظام نسبت به ابعاد مختلف آن واكنش نشان دهند و از دولت يازدهم بخواهند كه در اين زمينه هرچه سريعتر دست به اقدامات عاجل بزند. واكنش دولت يازدهم به اين مطالبات بهحق و قرار گرفتن در يك وضعيت طبيعي آن است كه نهضت كارآفريني را بهصورت مويرگي از بخشها و مناطق دور افتاده و مرزي تا كلانشهرهاي اصلي كشور گسترش دهد. نمونههاي موفقي از اين ايده بنيادين در سراسر كشورمان به چشم ميخورند كه با كمترين حجم سرمايهگذاري و با استفاده از مزيتهاي منطقهيي توانستهاند زيربناي يك كار و كاسبي جمع و جور و خانوادگي را برپا كنند.

صفحه بنگاههاي تعادل به تناوب تلاش كرده تا بازتابي از اين نمونههاي كوچك، اما تاثيرگذار را رصد كند و در قالب روايتهاي ميداني دراختيار مخاطبان قرار دهد. در اين شماره پاي صحبتهاي كارآفرينان خردي مينشينيم كه در بخش توليد عسل و زنبورداري توانستهاند براي خود و اطرافيانشان طرحي از يك اشتغال مولد و پايدار را بريزند. روايت اول متعلق به بانوي كارآفريني است كه در روستاي «چو» از توابع استان كردستان از طريق پرورش، توليد و صادرات عسل توانسته براي 11نفر اشتغال ايجاد كند و روايت دوم مربوط به شهروندي در يكي از روستاهاي گيلانغرب در استان كرمانشاه است كه بهوسيله زنبورداري ارزش افزوده فراواني را براي خود و خانوادهاش ايجاد كرده است. ماجراهايي كه هر كدام از آنها ميتواند تلنگري براي افرادي باشد كه باوجود برخورداري از امكانات و تواناييهاي فردي، قادر به ايجاد يك كسب و كار مولد و پايدار نيستند.

اهميت رعايت اصول علمي در پرورش عسل

استانهاي البرز، اردبيل و كردستان ازجمله استانهايي محسوب ميشوند كه در طرح مزيتهاي منطقهيي بهعنوان كانونهاي مناسب براي توليد و صادرات عسل طبقهبندي شدهاند. روستاي چو در شهرستان مريوان 30سال است كه ميزبان بانوي كارآفريني است كه براي 11نفر اشتغالزايي ايجاد كرده است. پرورش زنبورعسل باتوجه به هزينه كم براي آغاز كار و سود زياد براي توليدكننده ميتواند در استان كردستان بهعنوان شغل محسوب شود.

كيفيت عسل طبيعي استان كردستان در سطح بينالمللي زبانزد است، اين مساله ناشي از اقليم خاص و شرايط طبيعي ويژه اين منطقه از كشورمان است. در گذشتهيي نه چندان دور و پيش از آغاز موج ويرانگر مهاجرت از روستا به شهر، بخش عظيمي از روستاييان در كنار كار كشاورزي به پرورش زنبور عسل ميپرداختند. امروز اما پرورش زنبور در ايران شرايط مناسبي ندارد.

هرچند در نقاطي از استان كردستان وجود ريزگردها باعث كاهش توليد و مرگ زنبورها ميشود، در ساير نقاط هم با از بين رفتن فرهنگ كار و گسترش ميل به مشاغل دولتي و پشت ميزنشيني، تمايل كمتري به پرورش زنبور مشاهده ميشود. اين درحالي است كه پرورش زنبور در صورت رعايت اصول علمي، پيشهيي بسيار سودآور است. هرچند چرخه پرورش زنبور در ايران در سطح كلان از فقدان صنايع تبديلي و بستهبندي نيز بهشدت رنج ميبرد و بههمين دليل بازارهاي خود را در جهان هر روز از دست ميدهد.

بهبود معيشت از طريق كارگاههاي كوچك خانگي

آسمان را گرفته در آغوش، كوههاي بلند روستاي چو، جايي كه ميزبان بانويي موفق در توليد عسل استان كردستان است، اينجا نقطهيي از استان كردستان است؛ قدمهايم را كه بر ميدارم و به آنجا نزديكتر ميشوم، احساسي عجيب دلم را فرا ميگيرد كه چطور يك زن ميتواند در كنار نيش اين همه زنبور تحمل كند، اما نقله خانم ميگويد: من هم ابتدا از نزديك شدن به زنبورهاي عسل ميترسيدم و اوايل كار بيشتر نيش زنبورها اذيتم ميكرد اما پس از مدتي كه از زنبورها شناخت پيدا كردم، بدون اينكه دستكش داشته باشم، ميان آنها ميروم. به ميان 100كندوي رنگارنگي كه درآمدزايي 11نفر را از طريق اين محصول شيرين خدادادي ايجاد كرده است.

مرد و زن نميشناسد، وقتي پشتكار باشد و تكيه بر توان داخلي، آن وقت است كه ميتوان نشدنيها را ممكن كرد، نمونه آن هم يكي از بانوان مريواني است كه با اعتقاد به اصل «ما ميتوانيم» اين روزها يك زنبوردار نمونه در استان كردستان است. ميگويد بهدنبال اشتغالزايي است، حرفهايش قابل تامل است، براي كساني كه به ايجاد اشتغال از طريق اين كارگاههاي كوچك و مردمان مقاوم اعتقادي ندارند و دست روي دست گذاشتهاند تا آمار بيكاري بالا و بالاتر برود.

نقله رحماني بانوي مريواني كه 30سال است مشغول به حرفه زنبورداري است، ميگويد: سالانه از هر كندو 5كيلو عسل برداشت داريم.

توليدي عسل طبيعي و درماني از گونهاي رشديافته در دل كوهها

اين بانوي كارآفرين روستايي رمز موفقيت خود را در علاقه، پشتكار و حمايت خانواده ميداند و همسري كه خانواده را برتر از كار براي خود در زندگياش ميداند و ميگويد: «اگر قرار باشد من هر روز ساعت 8 به محل كارم بيايم تمام كارهاي خانوادهام را ابتدا در اولويت قرار ميدهم سپس به اينجا ميآيم.» نقله رحماني ميگويد: هيچوقت براي شروع كاري ترس نداشته باشيد چون حتي اگر چندينبار هم شكست بخوريد اما باور و ايمان قلبي به خداوند و تلاش و همت در وجود انسان باشد مطمئنا روزي به پيروزي دست خواهد يافت. بدون شك امثال اين بانوي كردستاني الگوي مناسبي هستند براي جواناني كه هنوز در انديشه پشت ميزنشيني هستند.

مسوولان جلوي عسل تقلبي را بگيرند

اين زنبوردار موفق بااشاره به اينكه مشكل اساسي آنها عرضه در بازار است، ادامه ميدهد: «وجود عسلهاي تقلبي در بازار و عرضه آنها با قيمت پايين رقابت نابرابر و ناعادلانهيي را براي ما ايجاد ميكند بهطوريكه افراد كمتري خريدار عسل طبيعي هستند و اين براي ما مشكلساز است و بايد مسوولان فكري براي ورود عسل بيكيفيت و تقلبي كنند.»

اين بانوي كارآفرين با بيان اينكه به دليل هزينههاي بالاي زنبورداري دولت از اين حرفه حمايت نميكند، ميگويد: از آنجا كه توسعه اين شغل موجب گسترش اقتصاد مقاومتي در كشور ميشود، بايد حمايتهاي لازم ازسوي دولت انجام گيرد. خانم رحماني تصريح ميكند: با قرار گرفتن در طبيعت و بهرهگيري از همين عسلهاي طبيعي ميتوان بدني سلامت و زندگي سالمي داشت چراكه متاسفانه ما انسانها ذائقه خود را در عصر امروز بهوسيله تكنولوژي تغيير دادهايم و از علم خداوند در خلافش استفاده ميكنيم.

اين بانوي كارآفرين توصيهيي به بانوان علاقهمند به حرفه زنبورداري كرد و گفت: توصيه من براي بانوان علاقهمند در شغل زنبورداري در مرحله اول اين است كه پس از فراهم كردن مكان مناسبي براي پرورش زنبور عسل، به كلاسهاي فني و حرفهيي رفته يا تحصيلات كلاسيك را در دانشگاهها سپري كنند و مطمئنا ميتوانند در حرفه خود موفق باشند.

اگرچه چرخ صنعت استان كردستان به واسطه كمبود كارخانهها در اين ديار به خوبي نميچرخد اما حمايت از همين توليدكنندگان كوچك راهي براي برخورداري از اقتصاد پايدار را فراهم ميكند.

درآمد 90 ميليون ريالي از توليد عسل

اما به فاصله چند صد كيلومتري استان كردستان در شهرستان گيلانغرب استان كرمانشاه روايت ديگري از تلاش براي توليد و موفقيت وجود دارد كه ميتواند مورد توجه قرار بگيرد؛ شهرستان گيلانغرب در غرب استان كرمانشاه به لحاظ واقع شدن در بنبست و محروميت همواره نيازمند توجه بيش از پيش مسوولان براي رفع محروميت خود بوده است اما در سايه برخي كمتوجهيهاي گذشته و عدم سرمايهگذاري مناسب محروميت در اين شهر روند افزايشي و صعودي گونه به خود گرفته كه پيامد آن ظهور آمار بالاي بيكاري بوده است.

به گزارش پايگاه اطلاعرساني بسيج سازندگي، امانالله پرمهر يكي از مجريان عرصه زنبورداري است كه درخصوص وضعيت فعاليت خود ميگويد: «باتوجه به علاقه شخصي خود تصميم گرفتم به بسيج سازندگي شهرستان مراجعه كنم و از كم و كيف روند واگذاري تسهيلات اشتغالزايي در جريان قرار گيرم، بر اين اساس حوزه فعاليت زنبورداري را انتخاب كرده و از محل دريافت تسهيلات آن طرح را راهاندازي كردم.»

اين فعال كارآفريني افزود: «بنده كه داراي تحصيلات كارشناسي هستم با دريافت مبلغ 150ميليون ريال تسهيلات مقدمات اجراي طرح زنبورعسل را با خريد و مهيا كردن بيش از 80كندو و كلوني زنبورعسل كليد زدم و اكنون هم از شرايط طرح رضايت دارم.»

پرمهر ادامه ميدهد: «فعاليت در عرصههاي اقتصاد مقاومتي را بايد نه تنها با ديد اشتغالزايي بلكه با ديد ترويج روحيه كارآفريني، استقلال، توليد داخلي و همچنين حركت در مسير خودكفايي كشور عزيزمان ديد كما اينكه بنده و همسرم اگرچه فرهنگي هستيم ولي در اين راستا و براي تحقق امر اقتصاد مقاومتي وارد فاز اين حوزه شدهايم تا عملكرد موثري را در اين بستر از خود نشان دهيم.»

اين فعال كارآفريني كه اين طرح را با علاقه و جديت اجرا كرده درخصوص ميزان درآمد ريالي آن ميگويد: «باتوجه به ميزان توليد عسل از اين كلونيها بهعنوان يك طرح خانگي علاوه بر مصرف خانواده و آشنايان، عرصه مورد فعاليت من، در سال بهصورت خالص مبلغ 90ميليون ريال درآمدزايي براي خانواده دارد.»